بعد از شهادت امام حسين عليه السّلام ، بنى اميه از سويى گرفتار قيام‌هاى مردم عراق و حجاز بودند و از سوى ديگر ، اختلافهاى درون گروهى داشتند ، حكومت يزيد ديرى نپاييد . يزيد پس از سه سال حكومت در سال 64 هجرى مرد . « 1 » بعد از او پسرش معاويه صغير روىكار آمد . او بيش از 40 روز حكومت نكرده بود كه از خلافت كناره گرفت و بدون فاصله از دنيا رفت « 2 » . با مرگ او ، اختلاف ميان خاندان بنى اميه شروع شد . مسعودى حوادث بعد از مرگ او را كه حاكى از رقابت شديد و حرص خاندان اموى بر رياست است ، چنين وصف مىكند : « معاويه ( دوم ) در سن 22 سالگى مرد و در دمشق مدفون شد . وليد بن عتبة ابن ابى سفيان به طمع اين‌كه خليفه شود ، جلو رفت تا بر جنازه معاويه ( دوم ) نماز بخواند كه پيش از تمام شدن نماز ، ضربهء مهلكى خورد و كشته شد . آن‌گاه عثمان ابن عتبة بن ابى سفيان بر او نماز خواند ، ولى به خلافت او نيز رضايت ندادند و او مجبور شد به مكه ، نزد ابن زبير ، برود » « 3 » هنوز بيش از سه سال از شهادت امام حسين عليه السّلام نگذشته بود كه حكومت سفيانيان به پايان رسيد . بيشتر مردم سرزمين‌هاى اسلامى حتى عده‌اى از سران و فرماندهان بنى اميه مثل ، ضحاك بن قيس و نعمان بن بشير به ابن زبير متمايل شده بودند . در اين هنگام بود كه ابن زبير امويان ساكن مدينه ، از جمله مروان را از آن‌جا بيرون كرد . آنان راهى شام شدند و چون در دمشق خليفه‌اى نبود ، امويان در جابيه ، مروان بن حكم را به خلافت برگزيدند و خالد بن يزيد

--> - پرتاب سنگ ويران كرد ؛ در اين جنگ ياران عبد الله بن زبير او را رها كردند ؛ ولى عبد اللّه ايستادگى كرد و سرانجام كشته شد . بدين‌ترتيب كار عبد الله بن زبير بعد از 12 سال به پايان رسيد . ( ابن عبدربه اندلسى ، احمد بن محمد . العقد الفريد ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، 1409 ه ق ، ج 4 ، ص 366 ، مسعودى ، على بن الحسين . مروج الذهب ، منشورات موسسه الاعلمى للمطبوعات ، بيروت 1411 ه ق ، ج 3 ، ص 78 - 96 و شهيدى ، دكتر سيد جعفر . تاريخ تحليلى اسلام تا پايان امويان ، مركز نشر دانشگاهى ، تهران ط ششم ، 1365 ه . ش ص 183 . ) ( 1 ) . ابن واضح ، احمد بن ابى يعقوب . تاريخ اليعقوبى ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، 1414 ه ق ، ج 2 ، ص 252 . ( 2 ) . همان ، ص 256 . ( 3 ) . مسعودى . مروج الذهب ، منشورات موسسه الاعلمى للمطبوعات ، بيروت ، 1411 ه ق ، ج 3 ، ص 85 و 86 .